"Dwa miesiące spokoju", czyli z kim i o czym posłowie PO RP rozmawiali latem 2007 r.?
 


 
O ile dobrze zauważyłem, wątek nowelizacji w 2007 r. jednego przepisu ustawy o grach i zakładach wzajemnych nie był opisywany przez blogerów zajmujących się aferą hazardową. Dlatego też pozwalam sobie podzielić się kilkoma spostrzeżeniami.

 
Cytat z rozmowy Jana Koska z Ryszardem Sobiesiakiem z 27 sierpnia 2009 r.

J.K.: Oni [chodzi m.in. o Zbigniewa Chlebowskiego] to zblokują?

R.S.: On [Chlebowski] mówi tak. Opierd...em go za to, że mówił co innego, że przynajmniej pół roku spokoju.

 
 
Czy podobne rozmowy były prowadzone dwa lata wcześniej? Mam podstawy przypuszczać, że tak. Oto dlaczego:
 

W czasie V kadencji Sejmu RP (19 X 2005-4 XI 2007) ustawa o grach i zakładach wzajemnych była nowelizowana trzy razy. Dwie nowelizacje dotyczyły zmian różnych przepisów; raz podnoszono zryczałtowany podatek od automatów o niskich wygranych (ANW) z kwoty stanowiącej równowartość 125 euro miesięcznie do 180 euro miesięcznie. Miało to miejsce w ustawie z 7 września 2007 r. o zmianie ww. ustawy (Dz. U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1380). Kilka godzin później podjęto uchwałę o skróceniu V kadencji Sejmu.
 
5 lipca 2007 r. odbyło się posiedzenie Komisji Finansów Publicznych (KFP), na którym m.in. rozpatrywano rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o grach i zakładach wzajemnych (druk nr 1782).
 
Zastępca Dyrektora Departamentu Służby Celnej Ministerstwa Finansów Anna Cendrowska: Projekt nowelizacji jest dość krótki, gdyż składa się zaledwie z jednego przepisu. Celem rozwiązania jest zmiana wysokości podatku zryczałtowanego od automatów o niskich wygranych z kwoty 125 euro miesięcznie, do kwoty 180 euro od gier urządzanych na każdym automacie. Zgodnie z projektem ustawa ma wejść w życie po 14 dniach od dnia ogłoszenia.
 
Przewodnicząca poseł Aleksandra Natalli-Świat (PiS): Otwieram dyskusję. Czy ktoś chciałby się wypowiedzieć na temat projektu? Nie widzę zgłoszeń. Przechodzimy do szczegółowego rozpatrzenia projektu [...]. Art. 1. W ustawie z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych [...] w art. 45a ust. 1 otrzymuje brzmienie: "1. Podatnicy posiadający zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych uiszczają podatek od gier w formie zryczałtowanej w wysokości stanowiącej równowartość 180 euro miesięcznie od gier urządzanych na każdym automacie".
Czy są jakieś zastrzeżenia lub uwagi do art. 1?

Poseł Jakub Szulc (PO): [...] Mam także drugie pytanie dotyczące istoty tego projektu. Według propozycji rządu wysokość podatku wzrasta o 44%, co nie jest bagatelną kwotą. W uzasadnieniu do projektu czytamy, że podniesienie podatku jest spowodowane nierównowagą pomiędzy opodatkowaniem ryczałtowym automatów do gier o niskich wygranych w stosunku do automatów zainstalowanych w salonach gier. Wskazuje się, że udział podatku od gier w salonach wynosi pomiędzy 10 a 11%. Natomiast, w przypadku automatów do gier o niskich wygranych podatek ten wynosi pomiędzy 4 a 5%. Ta różnica uzasadnia przedłożoną zmianę ustawy. Czy resort nie obawia się, że nastąpi masowa ucieczka w szarą strefę? Czy wprowadzenie tego rozwiązania nie spowoduje także, że instalowanie automatów do gier o niskich wygranych stanie się nieopłacalne?
 
Zastępca Dyrektora Departamentu MF Anna Cendrowska: [...] Kolejne pytanie dotyczyło tego, czy nie obawiamy się ucieczki posiadaczy automatów o niskich wygranych w szarą strefę? Resort cały czas stara się walczyć z szarą strefą i dlatego w następnym projekcie nowelizacji o grach i zakładach wzajemnych, który obecnie jest w uzgodnieniach międzyresortowych, przewidujemy szereg nowych instrumentów przeciwdziałających temu zjawisku. [...] Instalowanie automatów o niskich wygranych rozwija się bardzo dynamicznie. W ciągu pierwszego półrocza 2007 roku zanotowaliśmy rekordową liczbę instalacji tego typu urządzeń i tendencja jest nadal wzrostowa. Szacujemy, że aktualnie eksploatowanych jest ok. 22 tys. automatów. Natomiast zarejestrowanych mamy już ok. 41 tys. Przedsiębiorcy wiedząc, że ma nastąpić wzrost podatku, nadal chętnie rejestrują i instalują nowe automaty.
 
Przewodnicząca poseł Aleksandra Natalli-Świat (PiS): Czy są jakieś inne zastrzeżenia lub uwagi do art. 1? Nie widzę zastrzeżeń. Stwierdzam, że Komisja przyjęła art. 1.
 
Przechodzimy do rozpatrzenia art. 2, któremu proponuje się nadać brzmienie: „Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia”Czy są jakieś zastrzeżenia lub uwagi do art. 2? Nie widzę zastrzeżeń.Stwierdzam, że Komisja przyjęła art. 2.
 
Czy jest sprzeciw wobec przyjęcia całego przedłożenia? Sprzeciwu nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja przyjęła rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o grach i zakładach wzajemnych[...].
 
Przyjęte 14-dniowe vacatio legis było zgodne z zasadami legislacji. Podatek zryczałtowany od ANW jest obliczany miesięcznie, więc co do zasady zmiany tej ustawy nie muszą obowiązywać od 1 stycznia roku następnego. Jedynie gdyby był rozliczany rocznie, podobnie jak PIT czy CIT wtedy zwiększenie stawki (czy kwoty) podatku musiałoby wejść w życie od 1 stycznia następnego roku, a ogłoszone musiałby być najpóźniej do końca listopada roku poprzedzającego rok wejścia w życie nowych stawek. Kiedy 19 listopada 2009 r. uchwalono ustawę o grach hazardowych to postanowiono, że wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia. Wydawca urzędowego dziennika się sprężył i jeszcze 30 listopada 2009 r. ukazały się w Dzienniku Ustaw nowe przepisy.
 
 
Kiedy 19 listopada 2009 r. uchwalono ustawę o grach hazardowych to postanowiono, że wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia (nie podnoszono, że vacatio legis musi być dłuższe z uwagi na to, że przepisy są niekorzystne). Wydawca urzędowego dziennika sprężył się i jeszcze 30 listopada 2009 r. ukazały się w Dzienniku Ustaw nowe przepisy.

Podczas drugiego czytania 24 sierpnia 2007 r. poseł-sprawozdawca KFP Stanisław Ożóg zwraca się do Marszałka: Komisja Finansów Publicznych po rozpatrzeniu projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 5 lipca 2007 r. wnosi, by Wysoki Sejm raczył uchwalić projekt ustawy z druku nr 1782 bez poprawek.

W czasie posiedzenia KFP w dniu 6 września 2007 r. dochodzi do zmiany projektu ustawy nowelizującej ówczesną „ustawę hazardową”. Cytat fragmentu protokołu z obrad tej komisji:

Przewodnicząca poseł Aleksandra Natalli-Świat (PiS): [...] Przechodzimy do rozpatrzenia punktu drugiego porządku dnia, a mianowicie do rozpatrzenia poprawki zgłoszonej w drugim czytaniu do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Druki nr 1782 i 1939. Poproszę pana posła wnioskodawcę o przedstawienie poprawki.
Poseł Zbigniew Chlebowski (PO): Poprawka odnosi się tylko do terminu wejścia w życie ustawy. W projekcie ustawy mówi się o terminie dwutygodniowym od momentu przyjęcia ustawy.Proponujemy, aby ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2008, podobnie jak większość ustaw, a zwłaszcza ustaw niekorzystnych.

Przewodnicząca poseł Aleksandra Natalli-Świat (PiS): Poproszę o stanowisko rządu w tej sprawie.Otrzymuję odpowiedź, że strona rządowa przychyla się do tej poprawki. Czy ktoś z pań i panów posłów chciałby zabrać głos na temat tej poprawki? Nie słyszę. Wobec tego zapytuję, czy jest sprzeciw wobec pozytywnego zaopiniowania poprawki przedłożonej przez Klub Parlamentarny Platformy Obywatelskiej? Sprzeciwu nie słyszę [...].

Co się stało, że 5 lipca 2007 r. przedstawiciel PO w komisji poseł Jakub Szulc nie zgłasza zastrzeżeń do okresu vacatio legis, a 24 sierpnia zaczyna wyrażać obawy podobne do posła Szejnfelda?
6 września 2007 r. inny przedstawiciel PO w KFP, poseł Zbigniew Chlebowski proponuje wydłużenie okresu vacatio legis de facto o dwa miesiące więcej, zaś ustawę nowelizującą określa jako niekorzystną. Niekorzystną dla kogo?
Należy zauważyć, że pozostałe kluby poselskie, tj. PiS, SLD, PSL i LPR, bez cienia refleksji zgodziły się z propozycją klubu PO.
Dlaczego 9 lipca 2007 r., czyli już 4 dni po posiedzeniu KFP, na którym klub PO nie wnosił uwag co do wysokości podatku i okresu vacatio legis, poseł PO Adam Szejnfeld (nb. nie będący w składzie KFP tylko Komisji Gospodarki) składa interpelację do Ministra Finansów w sprawie planowanej stawki 180 euro, vacatio legis oraz wideoloterii? Naturalnie, prawem posła jest składanie interpelacji, ale jakimś trafem interpelacji czy zapytań w sprawie nowelizacji tej ustawy nie wnosił nikt z posłów PO należących do KFP, a było ich co najmniej dziesięciu.
 
 
Na pytania odpowiada Podsekretarz stanu w MF Paweł Banaś; w jego piśmie możemy przeczytać m.in.: Przykładowo na zarejestrowanych w 2004 r. 10 309 automatów o niskich wygranych, eksploatowane było 6852 automaty. W 2005 r. liczby te wynosiły odpowiednio 24 548 i 11 896 automatów. W 2006 r. łączna liczba zarejestrowanych automatów wynosiła 34 974, eksploatowanych było zaś 19 126 automatów. Natomiast w 2007r. w ciągu pierwszego półrocza zarejestrowano 6629 automatów, czyli liczba wszystkich zarejestrowanych automatów wzrosła do 41 603 sztuk.[...] Obrazując powyższe, można założyć, iż na podstawie wszystkich wydanych decyzji może być eksploatowanych w przyszłości maksymalnie 77 208 automatów. Ilość ta pokazuje, w jakim stopniu podmioty są przygotowane na zmiany występujące w obrębie zakresu ich działalności.

Nb., zwróćmy uwagę, że dane te obalają tezy głoszone m.in. przez posła Szejnfelda, który często komentując podwyżki stawek podatkowych dla branży hazardowej, wieszczył upadek całej tej branży. Nic takiego nie nastąpiło - wraz ze wzrostem kwoty ryczałtu rosła liczba ANW.

Ile właściciele ANW zaoszczędzili na poprawce posłów Platformy Obywatelskiej? Postaram się to wyliczyć w pewnym przybliżeniu. Gdyby obowiązywało 14-dniowe vacatio legis, stawka 180 euro obowiązywałaby od 3 listopada 2007 r. (Dziennik Ustaw z nowelą ukazał się 19 października 2007 r.).

Różnica między 180 a 125 euro wynosi 55 euro. Równowartość euro obliczamy zgodnie z art. 45a ust. 2 ustawy o grach. Kurs kupna euro w NBP na dzień 31 października 2007 r. wynosił 3,6006 zł, na dzień 30 listopada 2007 r. - 3,6155 zł. Ministerstwo Finansów szacowało wówczas, że w Polsce eksploatowano ok. 22 tys. automatów (liczba zarejestrowanych wynosiła ok. 41 tys.), co wynika z wypowiedzi Zastępcy Dyrektora Departamentu Służby Celnej Ministerstwa Finansów Anny Cendrowskiej (vide protokół posiedzenia KFP z 5 lipca 2007 r.). Dla celów obliczenia przyjmiemy liczbę automatów 21 tys.

Teraz liczymy. Za listopad 2007 r. dodatkowo powinno wpłynąć: 55 euro x 3,60 zł x 21.000 = 4.158.000, na okrągło 4.100.000 zł. Za grudzień 4.169.550 zł, na okrągło 4.100.000 zł.

Zatem w ciągu tych dodatkowych dwóch miesięcy vacatio legis branża ANW zaoszczędziła 8.200.000 zł.

(W uzasadnieniu projektu ustawy MF szacowało, że średnio w miesiącu będzie eksploatowanych 22 tys. automatów, wówczas kwota wzrostu dochodów budżetowych z tego tytułu może być wyższa o około 4,7 mln zł w skali miesiąca – zatem te wyliczenia są zbieżne).

Na koniec mała ciekawostka. W głosowaniu nad zmianą ustawy wzięło udział 384 posłów, z czego 370 głosowało za, 1 był przeciw, 13 wstrzymało się od głosu, w tym 5 z PO. Wśród tej piątki z PO byli Zbigniew Chlebowski i Adam Szejnfeld.

Wcześniej jeszcze była próba na wniosek Samoobrony o odesłanie projektu ustawy po III czytaniu do KFP. Z klubu PO tylko jedna osoba głosowała za tym. Był to Adam Szejnfeld. 



Źródła:

rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o grach i zakładach wzajemnych (druk nr 1782):
http://orka.sejm.gov.pl/Druki5ka.nsf/0/80E13E7B78D95E75C12572F2003AF84B/$file/1782.pdf

posiedzenie KFP 5 lipca 2007 r.: http://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr5/FPB-189

interpelacja posła Adama Szejnfelda z 9 lipca 2007 r. (nr 9054) do Ministra Finansów:
http://orka2.sejm.gov.pl/IZ5.nsf/main/31DE0F97

odpowiedź MF z 9 sierpnia 2007 r. na interpelację posła Szejnfelda z 9 lipca 2007 r.: http://orka2.sejm.gov.pl/IZ5.nsf/main/7DEA295E

posiedzenie KFP 6 września 2007 r.: http://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr5/FPB-201

wyniki głosowania nad odesłaniem projektu ustawy po III czytaniu do KFP:
http://orka.sejm.gov.pl/SQL.nsf/glosowania?OpenAgent&5&47&134

wyniki głosowania nad zmianą ustawy o grach w dniu 7 września 2007 r.:
http://orka.sejm.gov.pl/SQL.nsf/glosowania?OpenAgent&5&47&135

sprawozdanie MF z wykonania ustawy o grach za 2007 r.:
http://orka.sejm.gov.pl/Druki6ka.nsf/wgdruku/1379/$file/1379.pdf